|
سرطان هاي روده بزرگ
مقدمه :
سرطانهاي روده بزرگ در کشورهاي صنعتي دومين علت مرگ ناشي از سرطان بعد از سرطان سينه در خانمها و سومين علت مرگ ناشي از سرطان،بعد از سرطان ريه و پروستات درمردان را دربرمي گيرد. در کشور هاي غير صنعتي و از جمله کشور ما نيز به دليل تغيير سبک غذا و زندگي به سمت شيوة غربي اين نوع سرطانها روبه افزايش گذاشته است .
علايم باليني : علايم باليني اين سرطان با توجه به محل در گيري روده تا حدودي متفاوت است ولي به طور کلي اين علائم عبارتند از:
- تغيير در نحوه اجابت مزاج از قبيل اجابت مزاج دردناک و يبوست هاي طولاني مدت و شديد،
- وجود خون در مدفوع ،
- ايجاد درد در قسمت هاي تحتاني شکم
- کاهش قابل توجه وزن
- بي اشتهايي
- کم خوني شديد در خانمها بعد از سنين يائسگي و وجود کم خوني در مردان در کليه سنين
علل ايجاد سرطانهاي رودة بزرگ :
سابقه فاميلي و عوامل ارثي : %15-10 از موارد اين سرطانها منشاء فاميلي و وراثتي دارد . بيماريهاي از قبيل پوليپوز فاميلي روده و نيز بيماري غيرپوليپوز ارثي روده از جمله اين موارد محسوب مي شود .
2- عوامل محيطي و تغذيه : تغذيه يکي از عوامل بسيار مهم درايجاد سرطانهاي روده بزرگ است غذاهاي حاوي چربيهاي گياهي فوق اشباع مانند روغن ذرت و آفتابگردان و نيز روغنهاي حيواني مي توانند باعث افزايش بروز اين سرطان شوند در عوض اسيد هاي چرب غير اشباع ساده که در روغن زيتون ، روغن نارگيل و روغن ماهي وجود دارد بروز سرطان را افزايش نمي دهند . درمطالعات جديد مصرف حداقل يک ليوان شير در روز به دليل وجود کلسيم فراوان براي پيشگيري از ابتلا به اين سرطان توصيه شده است. رژيم غذايي حاوي فيبر فراوان و کم چربي از رژيمهاي غذايي کاملا" فاقد چربي مفيد تر است . مواد غذايي کنسرو شده حاوي مواد نگهدارنده شانس بروز سرطان را افزايش مي دهند .
از عوامل محيطي موثر در بروز اين سرطان مي توان مواردي از جمله مصرف سيگار، الکل ، اشعه يونيزان مانند اشعه ايکس را نام برد.
3- وزن : ارتباط واضحي ميان چاقي در زنان ومردان و ابتلا به اين سرطان وجود دارد.
4- بيماريهاي پيش بدخيمي : بيماريهاي از قبيل بيماريهاي التهابي رودة بزرگ ( کوليت اولسر وکرون ) و پوليپوز فاميلي وبيماري غيرپوليپوز ارثي احتمال ابتلا به اين سرطان را افزايش مي دهند
غربالگري : با توجه به اينکه تاکنون درمان موثر و قطعي براي اين سرطانها شناخته نشده است بنابراين پيشگيري از بروزآن حائز اهميت است . ازطرفي تشخيص زود رس سرطان همواره با پيش آگهي بهتر و درمان موثرتري همراه است بنابراين انجام روشهاي غربالگري درا ين زمينه مفيد واقع مي شود . انجام يک آزمايش ساده تعيين وجود خون مخفي در مدفوع به طور ساليانه در افراد بالاي 50 سال همواره توصيه مي شود .
پيشگيري : رعايت رژيم غذايي به صورت زير :
الف- کاهش مصرف چربي از %40 کل کالري به %30
ب- افزايش مصرف غذاهايي حاوي فيبر فراوان مانند سبزيجات و صيفي جات
ج- مصرف حداقل يک ليوان شير در روز
د- محدود کردن مصرف غذاهايي که از طريق نمک سود کردن ، ترشي انداختن و دودي کردن تهيه شده اند
2- محدود کردن مصرف الکل
3- عدم مصرف سيگار
4- کاهش وزن
5- ورزش : حداقل انجام 60 دقيقه پياده روي در روز در پيشگيري از ابتلا بسيار موثر شناخته شده است
6- مصرف ويتامينهاي گروه B و اسيد فوليک که در سبزيجات سبزو غلات به وفور يافت مي شود .
7- سلنيوم : يکي از عناصر نادر است که در غذاهايي از قبيل زرده تخم مرغ، ماهي و دانه هاي غلات يافت مي شود . مصرف حداقل 200 ميکرو گرم از اين ماده از طريق رژيم غدايي فوق توصيه شده است.
|
